Question 1

Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να αποφασίσω να αναζητήσω ψυχοθεραπευτική βοήθεια για την αντιμετώπιση των προβλημάτων μου;

Accepted Answer

Συμφώνα με τον παγκόσμιο οργανισμό ψυχικής υγείας, ο ορισμός που έχει καθιερωθεί από τη Διεθνή Διάσκεψη για την Υγεία (Νέα Υόρκη, 19-22 Ιουνίου 1946), τέθηκε σε ισχύ στις 7 Απριλίου 1948 και παραμένει αναλλοίωτος: «Υγεία είναι μια κατάσταση πλήρους σωματικής, νοητικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς η απουσία νόσου ή αναπηρίας.» ("Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.")
Βάση λοιπόν του ορισμού, μέλημα μας για να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας δεν είναι μόνο η νόσος η το φάσμα μιας έντονης ψυχοπαθολογίας, αλλά όλες εκείνες οι περιπτώσεις και οι καταστάσεις που απασχολούν τον καθένα μας ξεχωριστά και πολλές φορές καθιστούν την καθημερινότητα μας δυσλειτουργική.  Όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή στη ζωή τους βίωσαν μια δυσκολία, ένα δίλλημα ή ένα αίσθημα εγκλωβισμού και απελπισίας. Έναν εύλογο να στραφούν σε φίλους και συγγενείς  για να συζητήσουν το πρόβλημα τους. Σε πολλές περιπτώσεις το υποστηρικτικό τους περιβάλλον έδωσε μια προσωρινή λύση ή μια απάντηση, όμως υπάρχουν και περιπτώσεις που μια φιλική συμβουλή βοήθησε αλλά δεν ήταν αρκετή. Σε αυτές λοιπόν τις περιπτώσεις η αναζήτηση βοήθειας από κάποιον έμπειρο και ειδικά εκπαιδευμένο είναι μια δόκιμη επιλογή.

Question 2

Πώς μπορώ να ξέρω ότι επιλέγω τον κατάλληλο Ψυχολόγο;

Accepted Answer

Οι τρόποι επιλογής που συνήθως χρησιμοποιούν οι ενδιαφερόμενοι για να βρουν ψυχολόγο,  είναι η τυχαία επιλογή μέσα από κάποιον επαγγελματικό τηλεφωνικό κατάλογο, η επιλογή μέσω κάποιας επαγγελματικής σελίδας από έρευνα στο διαδίκτυο ή το πιο σύνηθες, από γνωστό που έμεινε ευχαριστημένος και μας προτείνει τον δικό του ψυχολόγο.

Αν και ο ασφαλέστερος τρόπος από πολλές απόψεις φαίνεται να είναι η πρόταση του γνωστού μας, στη πραγματικότητα κανένας από αυτούς τους τρόπους δεν μας διασφαλίζει ότι κάναμε σωστή επιλογή.

Ο λόγος είναι ότι η ψυχοθεραπεία είναι μια διαδικασία, που εμπεριέχει αναπόφευκτα το διαπροσωπικό στοιχείο. Αυτό σημαίνει, ότι ακόμα και αν ο ειδικός έχει όλα τα απαραίτητα χαρτιά που επιβεβαιώνουν την επαγγελματική του υπόσταση αλλά και την επιστημονική του κατάρτιση, μπορεί σαν παρουσία ή σαν ιδιοσυγκρασία να μην μας καλύπτει. Γι’ αυτό το λόγο, αφού ελέγξουμε πρώτα απ’ όλα τα έγγραφα (πχ. Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, πτυχίο, μετεκπαίδευση, τίτλους κ.τ.λ),  που είναι υποχρεωμένος σαν επαγγελματίας  να έχει αναρτημένα στο γραφείο του σε ευδιάκριτο σημείο, έχουμε το δικαίωμα να ρωτήσουμε όλα εκείνα που έχουμε ανάγκη να γνωρίζουμε, για να νιώσουμε ασφαλείς και έτοιμοι να δουλέψουμε ψυχοθεραπευτικά. Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η αίσθηση που αποκτάμε κατά την πρώτη συνεδρία. Αν δηλαδή ο ψυχολόγος μας, μάς εμπνέει εμπιστοσύνη, ασφάλεια, οικειότητα και ειλικρίνεια. Αυτά τα στοιχεία είναι μια καλή βάση για να ξεκινήσετε με σιγουριά τη ψυχοθεραπεία.

Question 3

Τι είναι η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία;

Accepted Answer

Η γνωσιακή θεραπεία ξεκινάει  απ’ την κοινή παραδοχή, ότι "σημασία δεν έχει ένα γεγονός, αλλά ο τρόπος που ο κάθε άνθρωπος αντιλαμβάνεται το ίδιο γεγονός". Αυτό σημαίνει ότι αλληλεπιδρώντας με το περιβάλλον, τα ερεθίσματα που δεχόμαστε, επηρεάζουν την συμπεριφορά μας και κατ’ επέκταση διαμορφώνουν τα στοιχεία της προσωπικότητας μας, ανάλογα πάντα με τις νοητικές αναπαραστάσεις που έχει ο καθένας μας ξεχωριστά, για να ερμηνεύει τα γεγονότα που του συμβαίνουν. Εάν λοιπόν κατανοήσουμε τις στρεβλές γνωσίες που μας οδηγούν σε μια δυσλειτουργική συμπεριφορά, μπορούμε ν’ αντικαταστήσουμε αυτές τις γνωσίες, με εναλλακτικές σκέψεις πιο υγιείς, που θα μας οδηγήσουν σε μια πιο λειτουργική συμπεριφορά. Η γνωσιακή λοιπόν προσέγγιση βασισμένη στις τεχνικές της μαιευτικής του Σωκράτη αλλά και σε μια μετεξέλιξη αυτών, αναζητά εκείνες τις πυρηνικές πεποιθήσεις και σκέψεις που μεσολάβησαν για να καθιστούν δυσλειτουργικό έναν άνθρωπο. Εντοπίζοντας αυτές τις πεποιθήσεις, θεραπευτής και θεραπευμένος συνεργάζονται για να δημιουργήσουν στρατηγικούς άξονες που θα στοχεύουν σε μια πιο λογική και υγιής πεποίθηση. Ο έλεγχος της αποτελεσματικότητας των συμπεριφορών που θα παραχθούν μέσα από τη γνωσιακή διαδικασία  γίνεται μέσα από την ανατροφοδότηση πειραματικών διαδικασιών που έρχεται συνδυαστικά να καλύψει η συμπεριφοριστική κατεύθυνση. Με λίγα λόγια  κάτω από το πρίσμα της αρχής του εμπειρισμού και της μάθησης, γίνεται μια πειραματική διερεύνηση με τη βοήθεια συμπεριφοριστικών τεχνικών. Οι τεχνικές αυτές  είναι εργασίες πχ. (καταγραφή ημερολογίου) εντος και εκτός θεραπευτικού πλαισίου που αποφασίζουν από κοινού  θεραπευτής και θεραπευμένο.

Αυτή η διαδικασία  δίνει  τη δυνατότητα στον θεραπευτή να κατανοήσει αν οι στρατηγικοί άξονες είναι δόκιμοι για την συγκεκριμένη περίσταση και στον  θεραπευμένο να μεταβολίσει αλλά και να ελέγξει επί του πρακτέος τη ψυχοθεραπευτική δουλεία που έχει κάνει.

Question 4

Ποια η διαφορά της Γνωσιακής Συμπεριφοριστικής θεραπείας από άλλες μορφές ψυχοθεραπείας;

Accepted Answer

Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική θεραπεία είναι μια άρτια δομημένη προσέγγιση της ψυχολογίας, όπου συγκριτικά με άλλες θεραπείες είναι βραχύχρονη. Ο λόγος αυτού είναι ότι εστιάζει  στην άμεση αντιμετώπιση του συμπτώματος,  οπότε η κατεύθυνση της, έχει αντίθετη φορά από το σύνηθες. Δηλαδή ξεκινά διερευνώντας το «τώρα» και κατευθύνεται προς το παρελθόν. Ένα επιπλέον βασικό της χαρακτηριστικό είναι ότι αποτελεί μια συνεργατική θεραπεία ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπευόμενο και η αποτελεσματικότητα της είναι στατιστικά αποδεδειγμένη και ερευνητικά τεκμηριωμένη.

Question 5

Η ψυχοφαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη;

Accepted Answer

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω  υπάρχουν πολλοί και διάφοροι λόγοι να επισκεφτεί κάποιος ένα ψυχολόγο. Με το ίδιο σκεπτικό δεν είναι απαραίτητη πάντα μια φαρμακευτική αγωγή. Παρόλα αυτά δεν είναι λίγες οι φορές που θα χρειαστεί να ακολουθήσουν οι θεραπευόμενοι μια φαρμακευτική αγωγή συνδυαστικά με ψυχοθεραπεία. Γι’ αυτό το λόγο είναι καλό οι ενδιαφερόμενοι να συζητήσουν τις ανάγκες τους, αλλά και την ένταση των δυσκολιών τους με ειλικρίνεια, έτσι ώστε ο εκάστοτε επαγγελματίας ψυχικής υγείας να ενημερώσει και να κατευθύνει τον ενδιαφερόμενο, για το πως θα πρέπει να κινηθεί ώστε να δώσει λύση στο πρόβλημα του. Είναι υποχρέωση του επαγγελματία ψυχολόγου να παραπέμψει σε κάποιον ψυχίατρο, όταν κριθεί ότι η φαρμακευτική αγωγή είναι αναγκαία, καθώς δεν είναι στις δικές του αρμοδιότητες η χορήγηση φαρμάκων.

Ατομική θεραπεία

Δελατόλας Ιωάννης
Ψυχολόγος M.Sc.

Συχνές ερωτήσεις